پرسش و پاسخ

 

۵- الزامات نقاط تلاقی و مرزی در ورودی های طراحی محصول در استاندارد IATF16949:2016 چه هستند؟

الزامات نقاط تلاقی و مرزی در ورودی های طراحی محصول به طور مستقیم در بند ” ۸-۳-۳-۱ “اشاره شده و به طور کلی هدف استاندارد از این الزام ” در نظر گرفتن و کنترل حدود و مرز ها و تعاملات محصول با سایر عوامل مرتبط با ماهیت محصول ” می باشد.

الزامات نقاط تلاقی در زنجیره تامین قطعات خودرو به شرح زیر می باشد:

۱- الزامات قطعات یا مجموعه هایی که در خط تولید خودرو ساز یا خط تولید مونتاژ کننده فرعی با محصول نهایی سازمان بصورت فیزیکی در تعامل است.
مانند: موقعیت بست شلنگی در کمک فنر

۲- الزامات سیالات یا مایعاتی که پس از مونتاژ در خودرو می توانند با محصول نهایی سازمان در تعامل باشند.
مانند: بنزین در قطعه گلویی باک خودو

۳- شرایط محیطی که با محصول نهایی سازمان تعامل داشته و بر کارکرد و عملکرد آن موثر است.
مانند: اثر دمای هوا بر عملکرد ترموستات

۴- الزاماتی که محصول نهایی سازمان با زیر سیستم خودرو مرز مشترک دارد.
مانند: قطعه کمک فنر و سیستم تعلیق خودرو

۵- بخش یا بخش های نرم افزاری که با محصول نهایی سازمان در تعامل است.
مانند: تعامل زمان باز و بست سوپاپ ها در گیربکسهای AT و ECU جهت بهینه سازی میزان مصرف سوخت

اطلاعات مستندی که می توان با آنها این تعاملات را نشان داد عبارتند از:
– بلوک دیاگرام
– لیست ویژگی های فنی محصول
– نرم افزار های شبیه ساز
– ماتریس ها

۴- تغییر موقتی کنترل های فرآیند ” در استاندارد IATF16949:2016 چه مواردی را برای سازمان ها الزام می کند؟

تغییر موقتی کنترل های فرآیند به طور مستقیم در بند ” ۸-۵-۶-۱-۱ “اشاره شده و به طور کلی هدف استاندارد از این الزام ” تحت کنترل داشتن و مدیریت کنترل های فرآیند شامل دستگاه های بازرسی، اندازه گیری، آزمون و خطاناپذیرسازی  بر مبنای تحلیل ریسک ” می باشد.

مواردی که در این بند استاندارد الزام شده و در صورت “وجود” کنترل های پشتیبان یا جایگزین (مطابق SI 11)  باید سازمان ها آن را برآورده نمایند به شرح زیر می باشد:
۱-فهرستی از کنترل های فرآیند شامل دستگاه های بازرسی، اندازه گیری، آزمون و خطاناپذیرسازی با درنظر گرفتن کنترل های “پشتیبان” یا “جایگزین” شناسایی، مستند و نگهداری شود.
توضیح بیشتر:
“کنترل های جایگزین ” کنترل هایی هستند که همان کنترل مد نظر را به روش یا با ابزاری دیگر انجام می دهند و ” کنترل های پشتیبان”، کنترل هایی هستند که نتایج آنها به ما این اطمینان را می دهند که راجع به کنترل مد نظر قضاوت کنیم.

۲- نحوه مدیریت کنترل های موقتی را در قالب فرآیندی مستند (با رعایت چرخه PDCA) تدوین نماید.

۳-از مکانیزم تحلیل ریسک (مثلا FMEA) در فرآیند تعیین کنترل های جایگزین استفاده نماید.

۴- در صورت لزوم (بسته به میزان عدم انطباق و انتظارت مشتری) پیش از ارسال محصولی که با کنترل های جایگزین بازرسی شده، تاییدیه مشتری را اخذ نماید.

۵- روش های جایگزین کنترل های برنامه کنترل به صورت دوره ای بازنگری شده تا از کفایت آنها اطمینان حاصل شود.

۶- دستورالعمل های کاری استاندارد برای هر روش جایگزین در فرآیند تهیه و در دسترس باشد تا اطمینان حاصل شود که روش های کنترلی جایگزین فارغ از اینکه توسط چه کسی انجام می شوند نتایج بدست آمده یکسان باشند.

۷- عملکرد کنترل های جایگزینی حداقل بصورت روزانه (مثلا ممیزی لایه ای، جلسه FR) بازنگری شوند تا استفاده از اینگونه کنترل ها به حداقل برسد.

۸- تصدیق راه اندازی مجدد “ایستگاه ها “یا “فرآیندهای” خطاناپذیرسازی  در دوره های زمانی معین و بر مبنای شدت ریسک مدون شود.

۹-محصولاتی که با کنترل های جایگزین بازرسی شده، قابلیت ردیابی داشته باشند.

۳- دوباره کاری “Rework” و تعمیر “Repair” مورد اشاره در استاندارد IATF 16949 چه فرقی با هم دارند؟

– محصولات دوباره کاری شده:

تعاریف:
دوباره کاری مطابق الزامات سیستم مدیریت کیفیت – مبانی و واژگان ISO 9000:2015 :
اقدامی که در مورد یک محصول یا خدمت نامنطبق انجام می گیرد تا با الزامات منطبق شود.
یادآوری: دوباره کاری می تواند بر قسمتهایی از یک محصول یا خدمت نامنطبق تاثیر گذارد یا آن را تغییر دهد.
دوباره کاری یا REWORK : اجرای فرایند مجدد روی محصول نامنطبق  از طریق کاربرد فرایندهای مشابه اصلی یا جایگزین می باشد بطوریکه انطباق محصول را با نقشه و مشخصات مورد نظر تضمین نماید.

سایر الزامات:
در استاندارد IATF در خصوص دوباره کاری محصول و ارزیابی ریسک های فرایند دوباره کاری اشاره شده است.
مطابق الزامات استاندارد در صورت الزام مشتری، سازمان باید پیش از شروع دوباره کاری محصول، تاییدیه مشتری را دریافت نماید.
الزامات خاص تامین کنندگان گروه صنعتی ایران خودرو ISSR
سازمان باید لیست دوباره کاری های مجاز و روشهای دوباره کاری خود را به تایید مشتری برساند.
الزامات سیستم مدیریت کیفیت تامین کنندگان گروه سایپا SSQR :
بند ۸-۳-۲- کنترل محصول دوباره کاری شده: دستورالعمل های دوباره کاری و از جمله الزامات مربوط به بازرسی مجدد باید در دسترس کارکنان ذیربط بوده و مورد استفاده آنها قرار گیرد.
بند ۸-۳-۲-۰-۱- پارامترها و روشهای دوباره کاری غیرمجاز: سازمان باید لیستی از پارامترهای غیرمجاز جهت دوباره کاری و روشهای دوباره کاری غیرمجاز محصول را تعیین و به تایید مشتری برساند.

– محصولات تعمیر شده:

تعاریف:
تعمیر مطابق الزامات سیستم مدیریت کیفیت – مبانی و واژگان ISO 9000:2015 :
اقدامی که در مورد یک محصول یا خدمت نامنطبق انجام می گیرد تا برای کاربرد مورد نظر قابل قبول شود.
یادآوری : تعمیر موفقیت آمیز محصول یا خدمت نامنطبق لزوما انطباق محصول یا خدمت با الزامات نیست. ممکن است همراه با تعمیر به یک اجازه ارفاقی نیاز باشد.
یادآوری: تعمیر شامل اقدام جبرانی انجام گرفته بر روی محصول یا خدمتی که قبلا منطبق بوده است، می باشد تا آن را برای استفاده بازگرداند.
یادآوری: تعمیر ممکن است بر بخش هایی از محصول یا خدمت نامنطبق اثر گذارد یا آن را تغییر دهد.
تعمیر یا REPAIR : اقدام روی محصول نامنطبق  جهت ایجاد انطباق با الزامات می باشد. بر خلاف دوباره کاری، تعمیر می تواند بر بخشی از محصول نامنطبق تاثیر یا تغییر ایجاد کند.

سایر الزامات:
بند ۸-۷-۱-۵- کنترل محصول تعمیر شده
در استاندارد IATF در خصوص تعمیر محصول و ارزیابی ریسک های فرایند تعمیر اشاره شده است.
مطابق الزامات استاندارد، سازمان باید برای محصولی که باید تعمیر شود مجوز ارفاقی مستند از مشتری دریافت نماید.

– نکات قابل توجه:
– تهیه لیست و ریسک های تعمیرات مجاز الزام نیست ولی پیشنهاد می شود تهیه و تدوین شود.
– تعمیر در برخی مواقع با توجه به نوع محصول و کارکرد آن می تواند اصلاحات انجام شده بر روی ظاهر قطعه باشد و بر عملکرد آن تاثیری نداشته باشد و یا با اجازه ارفاقی محصولات در اختیار مشتری قرار بگیرد.

۲- نحوه برخورد با فرایندهای مستند “Documented Process” مورد اشاره در استاندارد IATF 16949 چگونه باید باشد‌ و چه تغییراتی در طرح ریزی فرایندها ضروری است ؟

در استاندارد IATF16949:2016 به ۲۶ فرآیند مستند (به شرح ذیل) اشاره شده که بایستی در الزامات طرحریزی فرایندهای سازمان در نظر گرفته شوند. می توان آنها را در  فرآیندهای اصلی سازمان ادغام نمود ولی حتما بایستی شاخص مناسب برای پایش آن در فرآیند ترکیب شده در نظر گرفت. بدین ترتیب کل فرآیندهای اشاره شده در الزامات استاندارد پوشش داده می شود.
شایان ذکر است در طرح ریزی فرآیند های مستند بایستی چرخه PDCA در نظر گرفته شود.

۱) الزام  ۴-۴-۱-۲- ایمنی محصول
۲) الزام  ۷-۱-۵-۲-۱-سوابق تصدیق و کالیبراسیون
۳) الزام  ۷-۲-۱-صلاحیت – تکمیلی
۴) الزام  ۷-۲-۳-صلاحیت ممیز داخلی
۵) الزام  ۷-۳-۲-انگیزش و توانمند سازی کارکنان
۶) الزام  ۷-۵-۳-۲-۲-مشخصات مهندسی
۷) الزام  ۸-۳-۱-۱-طراحی و توسعه محصول و خدمات-تکمیلی
۸) الزام  ۸-۳-۳-۳-مشخصات ویژه
۹) الزام  ۸-۴-۱-۲-فرایند انتخاب تامین کننده
۱۰) الزام  ۸-۴-۲-۱-نوع و میزان کنترل-تکمیلی

۱۱) الزام  ۸-۴-۲-۲-الزامات قانونی و مقررات دولتی
۱۲) الزام  ۸-۴-۲-۴-پایش تامین کننده
۱۳) الزام  ۸-۴-۲-۴-۱-ممیزی های شخص دوم
۱۴) الزام  ۸-۵-۱-۵-نگهداری بهره ورجامع
۱۵) الزام  ۸-۵-۱-۶-مدیریت ابزارآلات تولیدی وتجهیزات و ابزار آلات ساخت، بازرسی و آزمون
۱۶) الزام  ۸-۵-۶-۱کنترل تغییرات-تکمیلی
۱۷) الزام  ۸-۵-۶-۱-۱-تغییرات موقتی کنترل های فرایند
۱۸) الزام  ۸-۶-۴-تصدیق و پذیرش تطابق محصولات و خدمات تامین شده از بیرون
۱۹) الزام  ۸-۷-۱-۴-کنترل محصول دوباره کاری شده
۲۰) الزام  ۸-۷-۱-۵-کنترل محصول تعمیرشده

۲۱) الزام  ۸-۷-۱-۷-وضعیت محصول نامنطبق
۲۲) الزام  ۹-۲-۲-۱-برنامه ممیزی داخلی
۲۳) الزام  ۱۰-۲-۳-حل مساله
۲۴) الزام  ۱۰-۲-۴-خطاسازی ناپذیر سازی
۲۵) الزام  ۱۰-۲-۵-سیستم مدیریت ضمانت
۲۶) الزام ۱۰-۳-۱-بهبود مستمر-تکمیلی

۱- برای نمونه برداری داده های کمی اقلام ورودی بر اساس الزامات سایپا و ساپکو استفاده از استاندارد MIL-STD 1916 قابل قبول هست یا خیر؟

الزامات گروه سایپا در خصوص نمونه برداری (SSQR01):

بند ۷-۱-۲-۰-۱- سازمان باید  برای مشخصه های کمی از جداول MIL.STD.414 و برای نمونه گیری داده های وصفی از جداول Zero Defect استفاده نماید.

الزامات خاص ساپکو در خصوص نمونه برداری (SSR2):

بند ۴-۱۰- کنترل فرایندهای (تولیدی و کنترلی ) پیمانکاران فرعی:
سازنده می بایست بر اساس نتایج عملکرد کیفی ، نسبت به نحوه تحویل و حجم بازرسی قطعات پیمانکار و سطوح نظارت تصمیم گیری نماید.

بند ۴-۱۴- وجود وکفایت طرح های کنترل اقلام دریافتی
نکات ارزیابی:
کلیه پارامترهای کنترلی مشخص شده در طرح کنترل می بایست ثبت شوند.ثبت عددی مشخصات کمی به جهت امکان مطالعات آماری بر روی محموله های ورودی و ارزیابی عملکرد تامین کنندگان الزامی است.در صورتیکه مطابق با طرح نمونه برداری حجم نمونه ها آنقدر زیاد بود که امکان ثبت همه نمونه ها فراهم نبود ، می بایست با یک نظم از پیش تعیین شده ای نمونه های منتخب ثبت گردند. به عنوان مثال : نمونه اول ، پنجم و ………..

الزامات IATF16949:2016:

بند ۸-۶-۴- تصدیق و پذیرش تطابق محصولات و خدمات تامین شده از بیرون:
سازمان باید فرآیندی برای اطمینان از کیفیت فرآیندها، محصولات و خدمات تامین‌شده از بیرون را با استفاده از یک یا چند روش زیر داشته باشد:

الف) دریافت و ارزیابی داده های آماری ارائه شده توسط تأمین‌کننده به سازمان؛
ب) انجام بازرسی و /یا آزمون اقلام دریافتی ازقبیل نمونه‌برداری بر اساس عملکرد؛
ج) ارزیابی‌ها یا ممیزی‌های شخص دوّم یا شخص سوم از محل‌های تولید تأمین‌کننده به همراه سوابق قابل پذیرش بودن انطباق محصولات تحویل‌شده با الزامات؛
د) ارزیابی قطعات توسط یک آزمایشگاه تعیین شده؛
ه) هر روش دیگر توافق شده با مشتری.

بند ۸-۶-۶-معیارهای پذیرش:
معیار پذیرش باید توسط سازمان تعریف گردد و در صورت لزوم یا حسب نیاز،به تایید برسد. برای نمونه‌برداری داده‌های وصفی، سطح پذیرش باید نقص صفر (بند ۱-۱-۱-۹ را ببینید)  باشد.

نظر کارشناسی شده بخش تحقیق و پژوهش پارسه:

وجه مشترک الزامات فوق نمونه برداری برمبنای عملکرد می باشد. استاندارد MLT-STD414   نمونه برداری جهت مشخصه های کمی بوده و MLT-STD105 E  و Zero Defect نمونه برداری جهت مشخصه های وصفی می  باشد. استاندار ۴۱۴ و ۱۰۵ سالها پیش منسوخ شده اند و تکنیکها و نمودارهای آنها با تغییراتی جزئی در استاندارد  MLT-STD1916 گرداوری و منتشر شده و معتبر می باشد.
بر این اساس استفاده از ۱۹۱۶ جهت مشخصه های کمی مغایرتی با الزامات مشتری نداشته ولی جهت مشخصه های وصفی از جداول Zero Defect استفاده شود.